Nieuws - Verhaaltjes

Korte verhaaltjes over onze ontmoetingen, ontdekkingen en hersenspinsels in olijfolieland.

1. De (oudste) olijfbomen op Kreta.
2. Ontmoeting met een olijfmens.

De oude olijfbomen van Kreta.

Veel is er al over dit onderwerp geschreven in diverse boeken en op het internet.
De preciese leeftijd van de olijfbomen is vrij moeilijk te schatten, ongeveer tot een paar honderd jaar is wel mogelijk, daarna wordt het wat ingewikkelder. Nu worden de olijfbomen zelfs nog niet allemaal opgeschreven, dus laat staan toen!

Dus hoe oud kunnen de olijfbomen worden? Deze vraag hield ons bezig en besloten op onderzoek uit te gaan.

Dat we de meeste kans hadden op kreta leek ons, gezien de geschiedenisboekjes met de olijfboomverhalen, logisch.

Bekend was dat er in het zuiden van van kreta veel oudere bomen staan, in veel boekjes wordt gerept over een boom van wel 700 jaar oud.
Een reiziger maakte melding in een reisgids dat hij zeer oude bomen had aangetroffen in zuid-west kreta, van wel zeker 1500 jaar oud.

Bepakt en bezakt zijn wij op onderzoek gegaan, de plaats met de naam Anissaraki lag iets ten noorden van de vrij onbekende, maar zeker erg mooie badplaatsen; Paleochora en Sougia.
In het centrum van het plaatsje Kandanos is een zijweggetje naar het gehucht Anissaraki, rijd niet te hard want je rijdt er zo langs.

In het gehucht Anissaraki aangekomen hadden wij ook niet verwacht dat er bordjes zouden staan die ons naar de "oude bomen" zouden leiden.
Na diverse geanimeerde gesprekken met +100 jarige, nog hard werkende vrouwen, werd er eindelijk een aaaah NAI,=(ja), gehoord.

Begin van het dorp bordje "Agios Giorgos" volgen en dan staan daar ergens de bomen.
Bij een verlaten stulpje aangeklopt en wederom gevraagd, jongeman van ongeveer 30 jaar wist meteen waarover we het hadden en heeft ons de olijfgaarden ingeleid.

We zagen de olijfbomen en deze waren wel erg groot, vooral sommige stammen waren gigantisch groot in omvang en sommigen erg grillig gevormd.
een heel brede boom trok onze aandacht en bij nader onderzoek bleek deze ook nog eens hol te zijn.
Onze welwillende "gids" wist te vertellen dat er in de tweede wereldoorlog, (toen kreta vele jaren bezet is geweest door de duitsers) partizanen zich verstopt hadden in deze boom tijdens een klopjacht.
Ze zijn niet gevonden.

Deze bomen zijn echte reuzen en wij als olijvenboeren zaten niet echt te wachten om deze bomen te gaan oogsten, 10 tot 15 meter is hoog.

Nu was de vraag hoe oud zijn deze bomen, onze gids wist te vertellen dat de verhalen van de familieleden over de olijfbomen teruggingen naar het jaar 1600, maar toen waren het al reuzen....een van de bomen geeft wel eens een oogst van 150 kg. olijfolie, omgerekend is dat dan ongeveer 600 kg olijven, dit is enorm veel, te bedenken dat de "normale" olijfbomen 10 tot 20 kg olijfolie geven.

Wij hebben de bomen goed bekeken en denken dat sommige bomen toch wel de 1000 jaar halen, misschien wel zoals eerder beschreven 1500 jaar.

Moet er wel bij zeggen dat in dit hele gebied in zuid-west kreta veel bomen zo oud en groot zijn. Dus misschien hebben wij op die dag wel de oudste olijfboom ter wereld gezien??

Ontmoeting met een olijfmens.

Tijdens een oriënterende ronde door de olijfvelden van Kreta, in de lente van 2006, neergestreken aan de zuidkust van Kreta
bij het dorpje Keratokampos.

Het was een zwoele namiddag in mei, de olijfbomen waren net allen uitgebloeid en de kleine olijfjes waren geboren.
Zwerven door olijfvelden maakt een mens hongerig, tijd dus voor een middaghapje in het kleine dorpje gelegen aan de Libische zee.
Toerisme is hier mondjesmaat, enkele “Rent rooms” en wat kleine pensions voorzien in de behoefte voor wat overnachtingen.

Was al eerder in het dorp geweest en ken de uitbaters van taverne “Kriti” vrij goed; Giorgos en Maria die dagelijks vis uit het kleine haventje aangevoerd krijgen.
Haar familie waren vissers, haar kunde aangaande vis valt niet te betwijfelen.

Na de intieme Kretenzer begroeting, aan een tafeltje neergestreken en wachtende op de bestelde visbeesten alvast aan een kannetje witte wijn begonnen.
Samen met Giorgos die een stoel bijschoof, alle wel en wee van de olijfbomen doorgenomen.
Over de te verwachten oogstopbrengst, vervelende vliegjes die graag eitjes leggen in volwassen olijfjes, wel of niet bewateren, de altijd lage prijzen die olijfboertjes krijgen voor hun olijfolie door het grote Italiaanse bedrog en nog stof genoeg voor nog veel meer uurtjes olijfolie vakjargon.

Een man komt de taverne binnen en blijkt ook een goede vriend van Giorgos te zijn.
Na de begroeting nodigen wij hem uit om ook aan onze tafel bij te schuiven.
Inmiddels was de vis gearriveerd en begin te eten, ook de man bestelt een visgerecht en drinkt de wijn mee met ons.
Uit mijn ooghoek zie ik de man de olijfoliefles pakken
en deze bijna leeg te gieten op het kleine bordje.
Pakt een stuk brood en begint deze in de olijfolie te dopen en op te eten.
Dit gebruik doen olijfolieliefhebbers veel en merkte dit op naar de man.

Hij vertelde dat hij dit al lang doet en stak van wal.
Het was een Duitser die in de buurt samen met zijn vrouw indertijd een huisje had gekocht en meerdere keren per jaar naar Kreta kwam.
Inmiddels gepensioneerd en nu veel meer tijd doorbracht op het eiland.
Al snel kwam onze gezamenlijke passie voor de olijfolie weer naar boven en vertelde de man dat ik olijfolie exporteerde naar Nederland en België.
We praatten lange tijd over deze prachtige gouden vloeistof en de man verzuchte op een moment dat als hij 20 jaar jonger was geweest….???!!

Ik vroeg hem, waarom, wat??, hij vertelde dat hij een “Lebensmitteltechniker” was en extracten van bepaalde planten en andere gezonde eigenschappen van voedsel in capsules samenbracht.
Was ook al jaren bezig om olijfolie te “Granulieren” of zoiets,
maar dat is hem niet gelukt.
Hij geloofde zo sterk in alle goede eigenschappen van olijfolie
dat hij op deze manier een “Super capsule” probeerde te maken.

Vertelde dat als je olijfolie gaat bewerken de structuur uit elkaar valt en de meeste goede eigenschappen dan verloren gaan, terwijl hij deze juist wilde hebben.
Hetzelfde eigenlijk wat gebeurt met de meeste aangeboden goekope olijfolie die geraffineerd is en dus verhit en dan zijn deze eigenschappen ook niet meer aanwezig.

Daarom zei hij, 20 jaar jonger dan was ik er mee verder gegaan, met de huidige technieken zou ‘t hem zeker lukken……

En dit verhaal is nog lang in mijn hoofd rondgegaan, olijfolie bezit buiten alle mooie eigenschappen ook nog eens een zelfverdedigingsmechanisme…